در پی ماهها پیگیری رسمی، مکاتبه، ارائه هشدارها و انجام رایزنیهای متعدد با نهادهای مسئول، بدون حصول نتیجه مؤثر، درمانگران اعتیاد در راستای صیانت از حقوق بیماران و مراکز درمانی، اقدام به برگزاری یک پرسمان صنفی، قانونی و صلحجویانه نمود.
بیش از ۱۵۰۰ نفر از مؤسسین و کادر درمان مراکز درمان سرپایی اختلال مصرف مواد از سراسر کشور، در مقابل سازمان غذا و دارو حضور یافتند. هدف از این حضور، طرح مطالبات صنفی و قانونی مرتبط با سیاستها، تصمیمات و ترک فعلهای منتسب به سازمان غذا و دارو و واحدهای تابعه آن در حوزه تأمین، کیفیت و توزیع داروهای درمان اعتیاد بود.
نحوه مواجهه سازمان غذا و دارو
علیرغم ماهیت کاملاً قانونی و مطالبهمحور این حضور، سازمان غذا و دارو بهمدت حدود سه ساعت از هرگونه تعامل رسمی، پاسخگویی یا تعیین تکلیف نسبت به مطالبات مطرحشده خودداری نمود. این عدم پاسخگویی، از منظر اصول شناختهشده حقوق اداری، مغایر با الزامات پاسخگویی نهادهای دولتی در برابر ذینفعان مستقیم نظام سلامت ارزیابی میشود.
در ادامه، اقدام حراست سازمان در ممانعت فیزیکی از ورود درمانگران و بستن درهای سازمان، بدون ارائه مستند قانونی یا دستور مکتوب، موجب بروز تنش و ایجاد شائبه تخلف اداری و رفتاری خلاف شأن جامعه حرفهای درمانی گردید. بدیهی است مسئولیت حقوقی هرگونه تبعات احتمالی ناشی از این اقدام، متوجه آمران و عاملان آن خواهد بود.
صرفاً پس از ورود و پیگیری نهادهای بالادستی امنیتی، صنفی و ارگانی، سازمان غذا و دارو با پذیرش تعداد محدودی از نمایندگان مؤسسین موافقت نمود. این نشست: بدون حضور ریاست سازمان غذا و دارو، بدون تنظیم صورتجلسه رسمی و شفاف، و بدون ارائه تعهدات مشخص و الزامآور برگزار گردید و نهایتاً به طرح وعدههایی کلی در خصوص موارد زیر محدود شد:
تأمین کوتاهمدت داروی اپیوم تینکچر، بدون تعیین بازه زمانی مشخص تولید این دارو در بلندمدت، بدون تعریف زمانبندی، مجری مشخص و سازوکار نظارتی
مطالبات اصلی جامعه درمان اعتیاد کشور در این فرآیند مورد رسیدگی مؤثر قرار نگرفت؛ از جمله:
- لزوم جلوگیری از نشت سازمانیافته داروهای باکیفیت به بازار غیرقانونی و تضمین عدم تکرار آن
- ارتقاء استانداردهای کیفی داروهای تحویلی به مراکز درمانی
- پاسخگویی نسبت به عدم تمکین به قوانین و مقررات حاکم بر درمان اعتیاد
- پاسخگویی نسبت به عدم تمکین به قوانین و مقررات حاکم بر درمان اعتیاد
- اعمال نظارت مؤثر نهادهای بالادستی بر فرآیند تأمین، تولید و توزیع دارو
مهمترین بحث شناسایی، معرفی و پاسخگو نمودن اشخاص یا مقامات مسئولی که اقدامات یا ترک فعل آنان موجب اخلال در ثبات نظام درمان اعتیاد و تضییع حقوق بیماران شده است.
به طور قطع عدم حضور و پاسخگویی مستقیم ریاست سازمان غذا و دارو در قبال نمایندگان تجمع قانونی، در کنار بیپاسخ ماندن مطالبات اساسی مطرحشده، این ارزیابی را تقویت میکند که بخشی از بحران موجود، نه صرفاً ناشی از کمبود منابع، بلکه متأثر از ضعف در حکمرانی، تصمیمگیری و نظارت در این سازمان است.
کمیته درمانگران اعتیاد انجمن پزشکان عمومی ایران؛ ضمن ثبت رسمی این وقایع، اعلام میدارد در صورت تداوم شرایط موجود و بروز پیامدهایی از قبیل تشدید خروج بیماران از چرخه درمان، افزایش آسیبهای اجتماعی، تقویت بازار غیرقانونی مواد و بیثباتی مراکز درمانی، مسئولیت حقوقی، اداری و اجتماعی تبعات آن متوجه سازمان غذا و دارو و مقامات ذیربط خواهد بود.
این گزارش با هدف مستندسازی وقایع، حفظ حقوق بیماران و صیانت از مراکز درمان اعتیاد تنظیم و منتشر شده و پیگیری موضوع از طریق مراجع نظارتی، تقنینی و قضایی، در چارچوب قانون، در دستور کار کمیته قرار دارد.
با احترام
کمیته درمانگران اعتیاد انجمن پزشکان عمومی ایران
انجمن پزشکان عمومی ایران پایگاه رسمی انجمن پزشکان عمومی ایران